زانوس قهرمان رودخانه بابلرود !
پس از لایروبی حاشیه رودخانه حدفاصل بالا دسته سد لاستیکی بابلسر واقع در سایت گردوسر با بودجه شخصی باشگاه ورزشی زانوس ، حجم بالغ بر ۲۰ هزار متر مکعب حوزچه سد لایروبی و پاکسازی شد .
زانوس در اقدامی بیسابقه با یک رویداد ورزشی-محیط زیستی قلب رودخانه های مازندران را به تپش انداخت، باشگاه ورزشی زانوس با دستانی پر از عزم و انگیزهای به وسعت رودخانه بابلرود، پا به عرصه خدمت گذاشت. این بار، نه برای کسب جام قهرمانی، بلکه برای احیای ریههای سبز و آبی خطه شمال، یعنی رودخانه استراتژیک بابلرود.
همدلی و اراده، پشت هر پارو!
با تعدادی از ورزشکاران، مربیان، هواداران و حتی شهروندان اهل بابلسر و با گفتگو و همکاری ماهیگران محلی، دوشادوش هم، با ابزارهایی ساده اما با هدفی بزرگ، به دل رودخانه زدند. از جوانان پرانرژی که با جدیت گل و لای را کنار میزدند تا پیشکسوتان ورزش که با تجربه و دانش خود راهنما بودند؛ همه و همه در این عملیات پاکسازی نقشی حیاتی ایفا کردند. صدای پاروها، فریادهای تشویق و همبستگی، و خنده و شادی، فضایی پر از هیجان و امید را خلق کرده بود. گویی مسابقهای بزرگ در جریان بود، اما این بار، رقیب، جلب توجه اهالی و جوامع محلی نسبت به نکات ایمنی و پاکسازی رودخانه بود و قهرمان، خودِ طبیعت و مردم.
بابلرود، نفس تازه میکند!
باشگاه زانوس با این اقدام فراتر از یک رویداد ورزشی، پیام بزرگی را به جامعه مخابره کرد: ورزش فقط بردن و باختن نیست، ورزش یعنی مسئولیتپذیری، همدلی و عشق به وطن.
پاکسازی بابلرود، فقط لایروبی فیزیکی نبود، بلکه لایروبی ذهنها، ایجاد آگاهی و جلب مشارکت عمومی بود. این حرکت نمادین نشان داد وقتی جامعه ورزشی پای کار میآید، هیچ هدفی دست نیافتنی نیست. بابلرود امروز نفس تازهای میکشد و این، پیروزی بزرگی برای باشگاه زانوس و تمام کسانی است که در این حماسه سهیم بودند. این است معنای واقعی قهرمانی!
با این حال این به معنای پایان کار نیست این تنها شروع مسیری برای فرهنگ سازی است که نیازمند تصمیم جدی مسئولان برای همکاری بیشتر است.
بابلرود در چنگال سازههای چوبی
صید سنتی یا تهدید زیستمحیطی؟
رودخانه بابلرود، شریان حیاتی شهر بابلسر و نگین طبیعت مازندران، این روزها شاهد جلوهای نوست که هم برای برخی مایه معاش است و هم برای عدهای دیگر، زنگ خطری جدی. سازههای چوبی که توسط ماهیگیران در بستر رودخانه تعبیه میشوند، روشی سنتی برای صید ماهی سفید است، اما پیامدهای زیستمحیطی آن، به معضلی دیرینه و در عین حال، رو به رشد تبدیل شده است
تکنیک سنتی، تبعات مدرن
ماهیگیران بومی، سالهاست که از این سازهها برای هدایت ماهیها به سمت تورهای خود استفاده میکنند. چوبها به گونهای در رودخانه کار گذاشته میشوند که جریان آب را تغییر داده و ماهیها را به سمت نقاط مشخصی هدایت میکنند. این روش، در گذشته به دلیل وسعت کم سازهها و تراکم پایین ماهیگیری، چندان نگرانکننده نبود. اما امروزه، با افزایش تعداد ماهیگیران و گسترش این سازهها در نقاط مختلف رودخانه، نگرانیها بالا گرفته است.
چالشهای پیش رو:
تخریب زیستگاه:
این سازهها میتوانند جریان طبیعی رودخانه را مختل کرده و به زیستگاه طبیعی ماهیها و سایر آبزیان آسیب بزنند. تغییر در الگوی جریان آب، ممکن است باعث فرسایش بستر رودخانه یا رسوبگذاری نامتعارف شود.
کاهش ذخایر ماهی سفید:
صید بیرویه با استفاده از این سازهها، به خصوص در فصل تخمریزی، میتواند ذخایر ارزشمند ماهی سفید را به شدت کاهش دهد و بقای این گونه را در بلندمدت به خطر اندازد.
ایجاد مانع برای جریان آب :
انباشتگی این سازهها و همچنین زبالههایی که ممکن است به آنها گیر کنند، میتواند مانعی برای جریان آزاد آب رودخانه ایجاد کرده و در نهایت بر کیفیت آب و اکوسیستم رودخانه تأثیر منفی بگذارد.
یکی از اصلی ترین چالش هایی که ورزشکاران و مربیان در زمان استفاده از محیط رودخانه با آن روبرو هستند امکان ایجاد حادثه پس از فصل صید با این موانع است مخصوصا در فصل بهار و تابستان که اوج فعالیت ورزشی است و همزان عمق آب به دلیل بالا امدن سد لاستیکی افزایش پیدا کرده و ورزشکار از وجود چنین خطراتی زیر آب بی خبر است و این موانع میتوانند حوادث جبران ناپذیری را در پی داشته باشند.
ابهام در نظارت:
نظارت دقیق و مستمر بر تعداد، ابعاد و مکان قرارگیری این سازهها، به دلیل گستردگی رودخانه و پراکندگی فعالیت ماهیگیران، چالشبرانگیز است.
به دنبال راهکاری پایدار
در حالی که صید با سازههای چوبی، منبع درآمدی برای برخی از خانوادههاست، اما نمیتوان از تبعات زیستمحیطی آن چشمپوشی کرد. لازم است تا با همکاری مسئولین اداره شیلات، محیط زیست، تشکلهای زیستمحیطی و خود جامعه ماهیگیران، راهکارهایی پایدار و سازگار با محیط زیست اندیشیده شود. این راهکارها میتواند شامل تعیین مناطق مجاز برای نصب سازه، محدودیت در تعداد و ابعاد آنها، ممنوعیت در فصول حساس تخمریزی، و ترویج روشهای صید جایگزین و پایدار باشد. حفظ بابلرود، وظیفهای همگانی است و نیازمند تعادلی میان معیشت مردم و سلامت اکوسیستم بینظیر آن.
